Në internet, me internetin, falë internetit: një grusht djemsh fare të rinj ia kanë dalë të ngrenë më këmbë perandori të vërteta financiare, duke shfrytëzuar idetë e tyre në mundësitë e pafundme që ofron rrjeti. As edhe tridhjetëvjeçarë, kryesisht me origjinë anglosaksone, më së shumti amerikanë. Këta “kërkues modernë ari” të shekullit XXI kanë pasur brenda vetes forcën për të guxuar, për të vënë në praktikë në rrjetin e pafund të internetit idetë e tyre gjeniale. Janë yjet e rinj të rrjetit, me 14 emrat e të cilëve e përjavshmja “Jack” ka përpiluar listën e më të pasurve të internetit. E megjithatë, çudia është e madhe, mes tyre vetëm tre janë evropianë.
Emrat që tërheqin më shumë vëmendjen janë ata të mbretit të filmave, Chad Hurley, truri dhe ideatori i YouTube.com, i Seth Stenberg, i cili ka krijuar Meebo.com, të ndjekur nga shpikësi i Napster, Shawn Fanning. Por nuk janë të vetmit “mite” që kanë bërë para me thasë falë internetit. Në listën e artë të përpiluar nga e përjavshmja “Jack”, një prej revistave më të ndjeshme kundrejt teknologjisë bashkëkohore, uebit e elektronikës të së ardhmes, gjenden në fakt njerëz si Jason Reuben e Matt Lauzon, dy njëzetvjeçarët që patën idenë gjeniale të hapnin bizhuterinë e parë në internet, gjë që i shpuri menjëherë në majat e suksesit.
Pranë tyre edhe Kevin Rose, i cili shpiku rrjetin e parë shoqëror (social network Digg.com), ku naviguesit mund të japin vlerësimin personal lidhur me çdo gjë u intereson: filma, lajme, lojëra etj.
Për revistën, mjaft rishtues është fakti që në listë gjenden vetëm tre evropianë. “Janë shumë të paktë evropianët që kanë bërë aq përpara sa të futen në këtë listë, megjithëse janë kryer disa kërkime në kohë të ndryshme”, thonë në redaksinë e së përjavshmes. “Kemi shtruar edhe pyetjen për të kuptuar këtë mungesë, madje kemi arritur t‘i japim edhe një përgjigje. Madje jo një, por tre”, sqaron më tej zv/drejtori i po së njëjtës revistë.
Sipas tij, arsyeja kryesore ka të bëjë me kulturën e paktë sipërmarrëse në këtë fushë në vendet evropiane dhe “kapaciteti i ulët për të financuar projekte që kanë të bëjnë me internetin, ndërkohë që në Amerikë rrjeti shihet krejt ndryshe”. Si të thuash, në Evropë një nismë e tillë trajtohet duke iu nënshtruar një “borxhi”, ndërsa në Amerikë si “financim”.
Motivi i dytë, po sipas zv/drejtorit të “Jack”, është se “në Evropë janë ende të paktë njerëzit që zotërojnë aftësi të tilla teknike sa të arrijnë të programojnë kompjuterët apo t‘i menaxhojnë potencialet teknologjike në mënyrë kaq të përsosur sa t‘ia dalin, si në rastin e djemve të YouTube, të krijojnë perandori të vërteta financiare online. E megjithatë, kjo nuk do të thotë se kapacitetet mungojnë plotësisht. Ndoshta nuk arrijnë në të tilla nivele, ose më mirë të themi, mungon shtysa që do t‘i çonte kaq larg”. Arsyeja e tretë ka të bëjë me njohuritë mbi gjuhën angleze dhe shton: “Kur shkruan në internet në anglisht, plateja së cilës i drejtohesh del jashtë kufijve të vendit përkatës, duke iu hapur gjithë botës. Bëhet ndërkombëtare. Dhe është kjo ajo që përbën thelbin e ndryshimit. Ajo për të cilën jam i sigurt është se historitë e suksesit fshehin pas vetes mijëra përpjekje të pasuksesshme, por në Evropë tentohet shumë pak. Mungon besimi, ndoshta ngaqë vendet evropiane nuk e çmojnë sa duhet kreativitetin”. Ndërkohë që në Amerikë kanë pasur besim dhe sukseset kanë qenë të mrekullueshme.
Në listën e milionerëve të rrjetit gjendet edhe Silicon Valley, ku gjenden engjëjt e kësaj industrie, të cilët në këtë rast janë vetë “investues”. Kështu përkufizohen të gjithë ata që arrijnë të bindin kompanitë të investojnë në sipërmarrjet “start-up” të internetit (ato që nisin nga asgjëja e premtojnë shumë). Një nga këta është 40-vjeçari Reid Hoffman, njëherësh edhe themeluesi i Linkedin.com, një rrjet social dedikuar botës së punësimit, me të cilin ndihmon të tjerët të pasurohen. Deri sot nuk ka gabuar qoftë edhe një lëvizje. Përpara se të bëhej i famshëm kishte vënë bast në mënyrë të suksesshme edhe te Facebook, Flickr, Digg e Technorati. Reid Hoffman gjykoi gabim vetëm në rastin e YouTube, gjë që nuk ia fal dot vetes.
Më pas është radha që lodhet shpejt, por kjo nuk do të thotë aspak se i mungon vizioni. Bëhet fjalë për Sean Parker, i cili pas një telefonate me Shawn Fanning, hyn në Napster dhe mbetet aty një vit. Pas kësaj, në vitin 2001 i jep jetë sajtit mjaft të suksesshëm Plaxo.com, duke thithur në të të paktën 15 milionë përdorues. Pas tre vitesh heq dorë, rri pushim për një periudhë disi të gjatë dhe zbulon Facebook, ku sjell me vete shumë investitorë të fuqishëm. Por, edhe këtu nuk reziston më shumë se 12 muaj. Sot? Mbulon pozicione të rëndësishme në këshillat administrativë të disa prej nismave të reja më të rëndësishme të këtij sektori dhe kujdeset për milionat e “Founders Fund”, një fond investimi i ngritur nga një prej figurave më të rëndësishme të PayPal. Nuk reziston në një kompani më shumë se tre vjet, por aty ku vë dorë shkëlqen.
Lista vazhdon me Blake Ross, një ndër themeluesit e Firefox, “browser”-i rival i Explorer, bashkë me Rob Pazornik, i cili ka ngritur më këmbë një rrjet për të kryer dërgesa të shpejta, gjë që po revolucionarizon shitjet përmes internetit. Më pas renditet Mark Zuckerberg, studenti që pasi u përjashtua nga Harvardi u hakmor kundër universitetit prestigjioz, duke shpikur Facebook.com, një sit ku studentët lidhin kontakte me njëri- tjetrin dhe që tashmë është kthyer në një pikë referimi në nivel ndërkombëtar. Më pas vjen 21-vjeçari Brad Galiette, themeluesi i Polaristar.com, një shoqëri e specializuar në marketingun online. Sipas revistës amerikane Business Week, 21-vjeçari është mes sipërmarrësve të rinj më të aftë në vend.
Të gjithë këta amerikanë. Dhe në fakt, milionerët evropianë të rrjetit janë vetëm tre. I pari prej tyre është 21-vjeçari holandez Ben Woldring. Siti i tij Bencom.nl u jep naviguesve mundësinë të krahasojnë online tarifat telefonike për të përzgjedhur atë që u shkon më shumë për shtat kresave të tyre. Shërbimi, madje, është falas. Por çfarë fitimi ka Ben Woldring? E thjeshtë, kompanitë janë vënë në garë të bëjnë sa më shumë publicitet në sitin e tij. Për më tepër, pasi zgjidhet një platformë tarifash, mund të regjistrohesh online: ndërkohë që ai merr një përqindje nga kjo. Tashmë Bencom po përpiqet të përhapet në gjithë Evropën.
http://kaltersiashqiptare.com/perandoret-e-internetit-vt4841.html
